عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٩ - فصل چهارم رجوع شاهد از شهادت

ترجمه:

فرع‌

در شهادت بر شهادت واجب است كه به شهادت هركدام از دو شاهد اصل دو عادل شهادت دهند.

فرع‌

لازم نيست در شهادت بر شهادت شهود فرع چهارتا باشند باين نحو كه براى هر نفر از شهود اصل دو شاهد عادل جداگانه و به طور عليحده شهادت دهند بلكه اگر شهود فرع دو نفر هم باشند كافى است لذا اگر بر شهود اصل كه دو نفر يا بيشتر هستند دو شاهد عادل شهادت دهند جايز است.

شرط پذيرفتن شهادت فرع‌

شرط در پذيرفتن شهادت فرع اين است كه حضور شهود اصل به سببى از اسباب همچون موت يا مرض و يا مسافر متعذّر باشد.

و ضابطه در تعذّر حضور آن است كه حضور شهود اصل مشقّت‌بار باشد.

فصل چهارم: رجوع شاهد از شهادت‌

اگر شاهدين از شهادتشان برگردند امر از دو حال خارج نيست:

الف: آنكه رجوع آنها قبل از حكم حاكم باشد.

ب: آنكه بعد از صدور حكم رجوع نمايند.

در صورت اوّل حكم ممتنع بوده و قاضى حق ندارد بر طبق شهادت قبل قضاوت نمايد. و در فرض دوّم حكم نقض نشده بلكه شاهدين مالى را كه شهادت به آن داده‌اند ضامن هستند چه عين آن باقى بوده و چه تلف شده باشد.